يهود به خدمت رسول آمذند - صلّى اللّه عليه و آله - و گفتند : اى محمّد ! از تو سؤالى خواهيم كرد كى جواب آن ندانذ الّا پيغمبرى مرسل يا ملكي مقرّب ؛ اگر جواب بصواب گويى ما به تو ايمان آريم . رسول گفت : سلوني تفقّها لا تعنتّا . گفتند : خبر ده ما را كى خذاى - تعالى - در وضو چهار عضو را غسل و مسح فرموذ و اين عضوها پاكترين جسد است . رسول گفت : آدم - عليه السّلم - در وقت خوردن گندم چهار فعل بكرد : توجّه اليها ، يعنى : روى فرا شجره كرد ، ثمّ مشى اليها ، يعنى : پس نزد آن رفت ، ثمّ تناول بيده و أكل منها و شمّها ، يعنى : پس بدست آن را برگرفت و بخورد و ببوئيذ ، فطار عنه الحلىّ و الحلل ، پس زينه و حلّها از وى بپريذ ؛ چون بدرخت گندم نگريست ( 246 ) و قصد او كرد ، خذاى - تعالى - او را امر كرد كى روى بشوى 1519 ؛ چون بدست برگرفت و تناول كرد ، او را فرموذ كى دست بشوى ؛ چون درخت بر وى سايه افكند و آدم دست بر سر گندم نهاذ ، او را فرموذ كى سر مسح كن ؛ بپاى برفت و بدرخت گندم نزديكى يافت 1520 ، او را فرموذ كى پاى مسح كن . اين چهار فعل كفّارة آن چهار فعل شذ كى ترك اولى كرد . پس هر مؤمن كى در وقت أداء نماز اين چهار عضو بشويذ و مسح كنذ ، خذاى - تعالى - هر گناه كى ازين چهار عضو صادر شذه باشذ عفو فرمايذ ، قوله - تعالى - : « إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ » 1521 . ازين جهت خذاى - تعالى - غسل و مسح اين چهار اعضا 1522 بر من و امّت من فرض كرد . أحبار گفتند : راست گفتى ، و همه ايمان آوردند . و در « واوات » خلاف كرده‌اند . بعضى گفته‌اند : بمعنى ترتيب و تعقيب است و ازين جهت ترتيب در وضو واجب مىدانند ؛ و « ترتيب » ( 247 ) آن است كه 1523 اوّل روى بشويذ ، پس دست ، بعد از آن مسح سر ، بعد از آن مسح پاى ، و اين مذهب اهل البيت است ؛ و شافعى اين اختيار كرده است ؛ و دليل بر آنك واو ترتيب راست ، قوله - تعالى - : « إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ » 1524 . جابر عبد اللّه انصارى گويذ 1525 : در خذمت رسول - صلّى اللّه عليه و آله - به حج رفتيم . رسول قصد صفا كرد . پس فرموذ : ابتدا كنيذ بآنچ خذاى - تعالى - ابتدا فرموذ و حكم كرد ؛ و اين دليلست بر دو چيز : اوّل آنك واو موجب ترتيب است . دوم آنك ابتدا در لفظ موجب ابتداست در فعل . دليل ديگر قوله - تعالى - : « ارْكَعُوا وَ اسْجُدُوا » 1526 و الرّكوع قبل السّجود ؛ و دليل ديگر قوله - عليه السّلم - : « لا يقبل اللّه 1527 صلاة امرئ حتّى يضع الوضوء مواضعه فيغسل وجهه ثمّ يغسل يديه ثمّ يمسح برأسه ثمّ رجليه » ؛ و « ثمّ » في كلام